# Mixer **Mikser** to miejsce, w którym balansujesz ścieżki względem siebie: jak głośna jest każda z nich i gdzie leży między głośnikami. Otwórz go zakładką **Mixer** w dolnym panelu. Każda ścieżka ma pionowy pasek, **kanał**, a ostatni pasek to **master**, suma wszystkiego, co słyszysz. Kliknij pasek, aby wybrać jego ścieżkę, a [inspektor](/manual/getting-started#screen) pokaże jej ustawienia. Gdy pasków jest więcej, niż mieści się w oknie, przewiń mikser w bok. ![Mikser](/manual/images/mixer.png) ## Volume {#volume} Fader ustawia głośność ścieżki w **decybelach (dB)**, jednostce, której inżynierowie używają do głośności, bo odpowiada temu, jak słyszymy: każde 6 dB w dół to mniej więcej połowa sygnału, a nasze ucho odbiera to jako jeden krok, a nie jako zmniejszenie o połowę. 0 dB zostawia ścieżkę taką, jaką nagrał instrument, wartości ujemne ją ściszają, a fader sięga do +6 dB. Na dole, przy −60 dB, ścieżka jest cicha i pokazywana jest jako −∞. Fadery działają jak każde inne sterowanie: przeciągnij (z dla drobnych kroków, aby anulować), kliknij dwukrotnie, aby wpisać wartość, kliknij z , aby wrócić do 0 dB, albo ustaw na nim fokus i użyj strzałek. Kliknij prawym przyciskiem fader, aby zobaczyć wartości, jakie miał wcześniej (zob. [Historia](/manual/history#knob-history)). Dobry nawyk: zacznij od obniżenia każdego fadera, potem podnieś najważniejszą część (często perkusję albo wokal), a resztę dopasuj wokół niej. ## Pan {#pan} Gałka pan ustawia ścieżkę między lewym a prawym głośnikiem. Środek (**C**) odtwarza ją równo z obu stron; obracanie rozkłada dźwięk po polu stereo, a gałka pokazuje położenie jako na przykład **20 L** albo **35 R**. Działa jak fader: kliknięcie z **Ctrl** (**Cmd** na macOS) przywraca ją do środka. Trzymanie basu i kopa w środku, a akordów i perkusji lekko na bokach, czyni miks czytelniejszym, bo partie przestają się zasłaniać. Te przykłady najlepiej słychać na słuchawkach. Flesance panoruje z równą mocą: dźwięk przesunięty ze środka w jedną stronę zachowuje tę samą odbieraną głośność. ## Wysyłki {#sends} Wysyłka przekazuje kopię dźwięku ścieżki na inną ścieżkę, zwykle taką z pogłosem albo echem, a sama ścieżka gra dalej jak dotąd. Inspektor pokazuje dla każdej wysyłki gałkę, nazwaną **to** i ścieżką, do której idzie (na przykład **to Shared reverb**), obok głośności i panoramy: przekręć ją, aby dołożyć więcej tej ścieżki do tamtej (od −60 dB do +6 dB; kliknięcie z **Ctrl**, na macOS **Cmd**, przywraca −12 dB). Wysyłki tworzy polecenie **Add a shared reverb**, dzięki czemu kilka partii dzieli jeden pogłos: zob. [wspólny pogłos](/manual/tracks#shared-reverb). ## Mierniki {#meters} Mierniki pokazują, jak głośna jest każda ścieżka w tej chwili, w dwóch cienkich słupkach, lewym i prawym, obok każdego fadera. Skala biegnie w decybelach od −60 dB na dole do +6 dB na górze, z cienką kreską w miejscu 0 dB. Cienka kreska zatrzymuje się na najwyższym niedawnym poziomie na sekundę (**przytrzymanie szczytu**), aby można ją było odczytać; zmienia kolor na czerwony, gdy ten poziom przekroczył 0 dB. Mierniki pojawiają się też przy każdej ścieżce w aranżacji. ## Master {#master} Kanał master niesie całą piosenkę. Jego miernik to ten, na który trzeba patrzeć: cyfrowy dźwięk nie może przekroczyć 0 dB, a wszystko głośniejsze jest ucinane płasko (**przester**), co brzmi jak ostre trzaski. Gdy znacznik szczytu na mierniku master zapali się na czerwono, zmniejsz najgłośniejsze ścieżki zamiast podnosić resztę. Po prawej stronie mastera mikser pokazuje też całą piosenkę: jej głośność, prawdziwy szczyt i widmo, wyjaśnione w [Mierniki i głośność](/manual/meters#meters). ## Eksport miksu {#export} Gdy piosenka jest gotowa do opuszczenia studia, wyeksportuj ją jako plik **WAV**: wybierz **Export mix…** z menu projektu za znakiem Flesance po lewej stronie paska transportu albo z [palety poleceń](/manual/getting-started#commands). Studio renderuje piosenkę tym samym silnikiem, który słyszysz podczas odtwarzania, tylko szybciej niż w czasie rzeczywistym i bez odtwarzania na głos. Plik jest stereo, 48 kHz. Okno pyta, co uwzględnić; naciśnięcie **Export** pyta następnie, gdzie zapisać plik. Okno zapisu otwiera się w folderze z projektem, z już wpisaną nazwą projektu, a anulowanie go nie eksportuje niczego. Po zapisaniu pliku okno eksportu mówi, gdzie został zapisany. - **Whole song** biegnie od początku do końca ostatniego klipu i do dziesięciu sekund dłużej, gdy jeszcze brzmią nuty albo pogłos, więc ostatni akord wybrzmiewa zamiast zostać uciętym. To pierwsza opcja, jaką okno proponuje, nawet gdy pętla jest włączona. - **Loop range** to dokładnie odcinek między początkiem a końcem pętli, bez ogona, więc plik można ponownie zapętlić w innym programie. Każda opcja pokazuje, jakie takty obejmuje i jak długi będzie plik. Wyciszone ścieżki są pomijane, a solo działa tak, jak podczas odtwarzania. Pętla i metronom nigdy nie wchodzą do pliku. Są dwa formaty. **24-bit** otwiera się w każdym programie i to ten wysyłasz ludziom. **32-bit float** zachowuje szczyty powyżej 0 dB zamiast je ucinać, co ma znaczenie, gdy plik idzie do dalszego miksowania lub masteringu. Po eksporcie pasek stanu podaje głośność i szczyt pliku (zob. [Głośność](#export-loudness) niżej); jeśli plik 24-bit przesterował, obniż [master](#master) i wyeksportuj ponownie. ### Miks i jego części {#export-stems} W sekcji **Files** okno eksportu oferuje **Miks i jego części**: obok miksu jeden plik dla każdej ścieżki na początku piosenki (grupa liczy się jako jedna), zapisany obok miksu i nazwany jego nazwą oraz nazwą ścieżki, na przykład „Song - Drums.wav”. Każda część ma długość miksu i zachowuje w nim swoje miejsce, więc części odtworzone razem są dokładnie miksem. Ścieżka, do której wysyłają tylko inne ścieżki, jak wspólny pogłos, nie ma własnego pliku: jej dźwięk jest w częściach ścieżek, które do niej wysyłają. Te części, często zwane **stemami**, zamawiają ludzie, by przemiksować piosenkę, zmiksować ją gdzie indziej albo zagrać na żywo z pominiętymi częściami. Pliki 24-bit dostają przy zapisie lekki szum (**dither**), który wygładza ciche wybrzmienia; ponowny eksport daje dokładnie ten sam plik. ### Nuty jako MIDI {#export-midi} **Export notes as MIDI** z menu projektu pyta, gdzie zapisać, i zapisuje nuty piosenki do standardowego pliku MIDI, jedna ścieżka na część, z [swingiem](/manual/note-editor#swing) w czasie. Użyj tego, by przenieść melodię albo bit do innego programu albo wydrukować ją jako nuty gdzie indziej. W pliku nie ma dźwięku, są same nuty. ### Loudness {#export-loudness} Okno eksportu pyta też, jak głośny ma być plik: - **As it is** zostawia poziom dokładnie taki, jak brzmi w studiu. - **For streaming** ustawia piosenkę na −14 LUFS, na którym serwisy streamingowe odtwarzają piosenki, z szczytami poniżej −1 dB. Robi to jedną prostą zmianą wzmocnienia dla całej piosenki: nie dodaje się limitera i nic w brzmieniu się nie zmienia poza poziomem. Tak czy inaczej studio mierzy miks przed zapisem pliku i w pasku stanu podaje, co się stało: - głośność i szczyt pliku po eksporcie; - że został ściszony albo podgłośniony, i o ile decybeli; - że jest cichszy niż odtwarza streaming, bo dalsze podgłośnienie przesterowałoby, a wtedy to [Limiter](/manual/limiter) na grupie obejmującej całą piosenkę sprawia, że jest głośniejsza; - że przekracza pełną skalę i przesterowuje, z nazwą najgłośniejszej ścieżki, abyś wiedział, od czego zacząć ściszanie. Nic nie dzieje się z piosenką bez tego, żeby to powiedzieć. [Głośność dla streamingu](/manual/meters#meters-streaming) wyjaśnia, co oznacza ta liczba. Długa piosenka renderuje się chwilę. Okno pokazuje postęp, studio w tym czasie działa dalej, a **Cancel** (albo zamknięcie okna) natychmiast przerywa eksport.